LEK

Nederland, 2000
Regie: Jean van de Velde
Met: Cas Jansen, Ricky Koole, Thomas Acda, Victor Low, Gijs
Scholten van Aschat, Lou Landre, Jacob Derwig, Ton Kas
Scenario: Jean van de Velde en Simon de Waal
Camera: Jules van de Steenhoven
Montage: Herman P. Koerts
Art directie: Jelier & Schaaf
kleur, 105 minuten
Gezien: 29 april 2000, Camera, Utrecht

Decennialang heeft Nederland zich onkreukbaar kunnen wanen.
Corruptie was iets van Zuid-Europa; de enkele criminelen die
rondliepen leken nog het meest op schelmen. In een aantal jaar
is dit beeld behoorlijk op losse schroeven komen te staan. LEK
van Jean van de Velde staat wat betreft midden in de tijd;
het schildert een beeld van het post-IRT-tijdperk waarbij het
romantiseren zo veel mogelijk vermeden is.

LEK draait om twee jeugdvrienden: Eddy (Cas Jansen), een jonge
politieagent met grote ambities en Jack (Victor Low), een
crimineel die uit het circuit wil stappen. Wanneer een
IRT-agent (Gijs Scholten van Aschat) Eddy benadert om Jack te
benaderen voor informatie hapt hij onmiddellijk toe; het lijkt
de manier om rechercheur te kunnen worden. Door zijn
onervarenheid kan hij de gevolgen niet overzien.

LEK is realistisch in het schilderen van het politiemilieu.
Dat is niet zo vreemd: het scenario is geschreven door Simon
de Waal, al vijftien jaar rechercheur in Amsterdam. Twee zaken
vallen vooral op: het grote taboe binnen het corps op
matennaaien en de manier waarop obscure politiediensten
misbruik maken van jonge dienders. Het verhaal heeft een
dwingende structuur. Na de keuze om aan het onderzoek mee te
doen lijkt Eddy geen stem meer te hebben. Hij wordt geregeerd
door de gebeurtenissen. Als hij uiteindelijk zelfstandig
handelt is het meeste kwaad al geschied.

Een mooi sublijn in de film is het feit dat Eddy en zijn
vriendin Ria (Ricky Koole) grote moeite doen om een kind te
krijgen (wat onder andere een prachtige scene bij een
gynaecoloog oplevert) terwijl Jack voortdurend met een baby
rondloopt. Het ontneemt meteen de mogelijkheid om zwart/wit
over het onderscheid tussen agenten en criminelen te denken.

Net als in ALL STARS heeft Jean van de Velde voor LEK acteurs
gezocht in de soap- en kleinkunstwereld. Zijn hand van kiezen
is veel gelukkiger is deze keer veel gelukkiger geweest dan
bij de voetbalfilm. Cas Jansen is overtuigend in zijn
naiviteit die omslaat naar gedrevenheid. Ricky Koole speelt zo
mooi dat je voortdurend zou willen roepen dat Eddy naar huis
moet om voor zijn vrouw te zorgen. Victor Low zet z'n rol vet
aan, wat niet bij iedereen in de smaak valt. Het leidt er in
ieder geval toe dat Jack een menselijk gezicht krijgt, wat
voor het verloop van het verhaal belangrijk is.

LEK kent een mooie verhouding tussen actie en ingetogenheid.
Van de Velde neemt ruim de tijd om de persoonlijke en sociale
kanten van de personages te laten zien. Voordat het gaat
vervelen schakelt hij een versnelling hoger voor een
actiescene die doet denken aan Hongkongse voorbeelden. Het is
een menging die doet denken aan Tarantino. Dat de film niet
verzandt in een goedkope neo-violence namaak komt door het
sterke Nederlandse element. In plaats van te kiezen voor
Hollandse cliches, zoals Dick Maas deed in DO NOT DISTURB,
toon Van de Velde wat echt specifiek is: de shoarmatenten, het
dierenasiel, het openhartige gesprek met de vrouwenarts.

LEK is niet briljant, daarvoor is het einde niet sterk genoeg.
Maar zijn realistische weergave van de strijd tussen de
politie en de onderwereld, het herkenbare beeld van Nederland
en het spel maken het tot een film die het verdient om een
succes te worden. Wie niet naar LEK gaat, mag geen kwaad woord
over de Nederlandse film spreken.

Cijfer (0-10): 8

(c) Jan-Willem Swane
14 mei 2000

--
De filmrecensieverzendlijst van Jan-Willem Swane
Meer recensies vind je op http://www.swane.nl/film/
Je kunt je afmelden van deze lijst door een leeg mailtje te sturen aan
filmrecensies-unsubscribe@eGroups.com